Ўзб Рус Eng
Охирги янгиланиш : 30.04.2021



13:42:32 (GMT +5), Пш, 24 июн 2021


Гендер тенглик

Адлия вазирлиги томонидан гендер тенгликни таъминлаш бўйича амалга оширилган ишлар


Адлия вазирлиги томонидан гендер тенгликни таъминлаш
бўйича амалга оширилган ишлар ҳақида
МАЪЛУМОТНОМА

Бугунги кунда адлия органлари ва муассасаларида хотин-қизлар ва эркаклар учун барча меҳнат шароитлари яратилган бўлиб, улар тенг ҳуқуқ ва имкониятлардан фойдаланишмоқда.

Ишга қабул қилиш, ходимларни жой-жойига қўйиш ҳамда тенг меҳнат шароитларини яратиш йўналиши бўйича

       Адлия органлари ва муассасаларида жами 7 263 нафар ходим фаолият юритиб келаётган бўлса, шундан 2 682 нафарини (37 фоиз) хотин-қизлар,
4 581 нафарини (63 фоиз) эркаклар ташкил этади.

       Адлия вазирлиги марказий аппаратида жами 256 нафар ходим фаолият юритмоқда. Фаолият юритаётган ходимларнинг 63 нафарини (24 фоиз) хотин-қизлар, 193 нафарини (76 фоиз) эркаклар ташкил этади.

       Адлия вазирлигига ходимларни ишга қабул қилишда хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ва имкониятлар яратилган бўлиб, адлия вазирининг 2020 йил 24 мартдаги 68-ум-сон буйруғи билан тасдиқланган Адлия органлари ва муассасаларида кадрларни танлаш ва жой-жойига қўйиш, кадрлар захирасини шакллантириш ҳамда улар билан ишлаш тартиби тўғрисидаги низомга асосан ишга қабул қилиш жараёни шаффоф усулда ўтказилади. Бунда номзодлар томонидан саволларга берилган жавоблар ва баҳолаш жараёни вазирликнинг www.minjust.uz расмий веб-сайтида ва ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларида онлайн трансляция қилинади.

2020 йилда Адлия вазирлиги марказий аппаратига ишга қабул қилиш бўйича 12 та танлов ўтказилган. Мазкур танловлар меритократия, очиқлик ва шаффофлик тамойилларига асосланган.

Танловда иштирок этиш учун 320 нафар номзод 39 та бўш лавозимга ҳужжат топширган, шундан 43 нафари ёки 13,4 фоизи тегишли лавозимларга ишга қабул қилинган.

Битта лавозимга ўртача 8 нафар номзод ҳужжат топширганишга кириш учун ўртача кўрсатгич 71 баллни ташкил этган.

Номзодларнинг ёши таҳлил қилинганда 21-25 ёшли 27 нафар,

26-30 ёшли 11 нафар ва 31-35 ёшли 5 нафар ходим ишга қабул қилинган. Тизимга кирган номзодларнинг ўртача ёши 26 ёш ҳисобланади.

       Ишга қабул қилинган номзодларнинг 14 нафарини (32,6 фоиз) хотин-қизлар (2019 йилга нисбатан 3 баравар кўп) ва 29 нафарини (67,4 фоиз) эркаклар ташкил этади. Шунингдек, жорий йилда марказий аппаратда фаолият юритаётган 41 нафар ходим юқорироқ лавозимга кўтарилган бўлса, шундан
15 нафарини хотин-қизлар (36 фоиз), 26 нафарини (64 фоиз) эркаклар ташкил этади.

       Ҳозирги кунда вазирлик марказий аппаратидаги таркибий тузилмаларда 9 нафар аёллар раҳбарлик лавозимида фаолият юритишмоқда.

      Адлия органлари ва муассасалари томонидан Ўзбекистон Республикаси Меҳнат кодексида назарда тутилган айрим тоифадаги ходимларга назарда тутилган қўшимча кафолат ва имтиёзлар қўлланиб келинмоқда.

      Хусусан, ҳомиладор аёлларни ва боласи бор аёлларни ишга қабул қилиш, аёлларга йиллик таътилларни бериш навбатини белгилашдаги имтиёзлар, ҳомиладорлик ва туғиш таътиллари, ҳомиладор ва боласи бор аёллар билан тузилган меҳнат шартномасини бекор қилишдаги кафолатлар сўзсиз қўлланилмоқда.

       Адлия тизимида меҳнат қонунчилигига риоя этилиши, ходимларни ижтимоий ҳимоялаш ҳолатини аниқлаш ва баҳолаб бориш бўйича тизимли равишда аноним сўровнома ўтказиш амалиёти йўлга қўйилди.

      Мазкур имтиёз ва кафолатларга риоя қилинмаганлик ҳолати юзасидан аноним сўровнома натижалари бўйича ҳамда Адлия вазирлиги Кадрлар бошқармасига шикоятлар келиб тушмаган.

       Шу билан бирга, Адлия вазирлиги тизимида ходимларни меҳнат қонунчилигига риоя этилишини таъминлаш, иш унумдорлигини ошириш, дам олиш вақтида ходимларнинг жисмоний-руҳий тикланиши ва оила даврасида фарзандлар тарбияси билан шуғулланиши учун зарур шарт-шароитларни яратиш мақсадида комплекс чора-тадбирлар амалга оширилмоқда.

      Бундан ташқари, ходимларни кун мобайнида ўз фаолиятини тўғри режалаштириш мақсадида тайм менежментнинг янги, замонавий моделларидан фойдаланиш илгари сурилди.

      Ходимларга иш вақти тугагандан кейин ўз фаолиятини тугатиш талаб этилмоқда. Энг кескин чора сифатида эса принципал ёндашув асосида иш куни охирида барча ходимларнинг хизмат компьютерлари автоматик равишда тармоқдан узиб қўйилиш тартиби ҳам киритилди.

       Ҳозирда вазирликда кадрлар билан ишлашнинг замонавий KPI тизими асосида иш ташкил этилиб, ҳар бир ходимнинг меҳнат самарадорлиги индивидуал равишда баҳолаб борилмоқда. Бу ҳам ўз навбатида иш жараёнига ижобий таъсир кўрсатмоқда.

       Шунингдек, Ўзбекистон Республикаси адлия вазирининг 2020 йил 3 февралдаги 24-ум-сон “Ходимларнинг меҳнат ҳуқуқларига сўзсиз риоя этиш ҳақида”ги буйруғи қабул қилинди ва Адлия органлари ва муассасаларига топшириқ хати юборилган.

       Бундан ташқари, Адлия вазирининг 2020 йил 11 февралдаги 32-ум-сонли буйруғига асосан Адлия вазирлиги ҳузурида Хотин-қизлар масалалари бўйича маслаҳат кенгаши тузилиб, маслаҳат кенгашининг асосий вазифаси этиб марказий аппаратда фаолият кўрсатаётган хотин-қизларнинг жамиятда ижтимоий-иқтисодий, сиёсий фаоллигини, ҳуқуқий билимларини ошириш, айниқса аёлларнинг ҳуқуқий маданиятини ошириш ва қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш, уларнинг муаммоларини ўрганиш ва бартараф этишга кўмаклашиш ҳисобланади.

       Шу билан бирга, вазирлик марказий аппаратида фаолият юритаётган ходимларнинг соғлом турмуш тарзига риоя қилишларини таъминлаш мақсадида вазирлик биносида спорт зал ташкил этилган бўлиб, аёллар ва эркаклар режа жадвал асосида спорт билан мунтазам шуғулланиб келишмоқда.

Гендер тенглик маданиятини ошириш йўналиши бўйича

       Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятларни таъминлаш соҳасидаги муносабатларни тартибга солиш мақсадида “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги ЎРҚ–562-сон Қонун мазмун-моҳияти ва аҳамиятини тушунтиришга қаратилган тарғибот материаллари тўплами (аннотация, слайд, инфографика) тайёрланиб тегишли вазирлик ва ташкилотлар ҳамда ҳудудий адлия органларига юборилган.

       Қонун мазмун-моҳиятини кенг жамоатчиликка етказиш мақсадида адлия органлари томонидан ҳозирга қадар 3 900 дан ортиқ тарғибот тадбирлари амалга оширилди. Жумладан, телевидениеда 49 та, радиода 191 та чиқишлар қилинди, газета ва журналларда 95 та мақола чоп этилди, карантин қоидаларига риоя қилган ҳолда 756 маротаба семинар ва давра суҳбатлари ўтказилди, веб-сайт ҳамда ижтимоий тармоқларда 2 894 та контентлар жойлаштирилди.

      Вазирликнинг “Ҳуқуқий ахборот” телеграм канали ҳамда бошқа ижтимоий тармоқлардаги саҳифалари орқали ҳозирга қадар хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ва имкониятларни таъминлаш соҳасида 50 га яқин маълумотлар, жумладан инфографикалар ва видеороликлар тайёрланиб, эълон қилинди.

         Бундан ташқари, Вазирлар Маҳкамасининг “Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги қошидаги “Адолат” миллий ҳуқуқий ахборот маркази фаолиятини ташкил этиш, шунингдек аҳолининг ҳуқуқий маданиятини юксалтиришга доир ишлар самарадорлигини ошириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 2020 йил 30 октябрдаги 678-сон қарори қарори қабул қилинган бўлиб, ушбу қарор билан Жамиятда ҳуқуқий маданиятни юксалтириш концепциясини 2020-2021 йилларда самарали амалга ошириш бўйича “Йўл харитаси” тасдиқланди. “Йўл харитаси”га жамиятда аёллар ва эркакларнинг тенг ҳуқуқлилигини таъминлаш, аёлларга нисбатан тазйиқ ва зўравонликнинг олдини олиш мақсадида “Гендер мадад” электрон ҳуқуқий маслаҳатчи лойиҳасини ишга тушириш (сайт, мобил илова тарзида) бўйича ишлар амалга оширилмоқда.

       Шунингдек, 2020 йил 13 ноябрда норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказадиган давлат органлари ва бошқа ташкилотларда гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш бўйича амалий семинар ўтказилиб, ушбу семинарда давлат органлари ва ташкилотлари юридик хизмат ходимларига норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби ва мазмуни тушунтирилди.

Норма ижодкорлиги йўналиши бўйича

       Адлия вазирлиги, Хотин-қизлар қўмитаси ва Инсон ҳуқуқлари бўйича Миллий марказ билан бирга “Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги ва “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги Қонун лойиҳалари ишлаб чиқилиб Вазирлар Маҳкамасига киритилди.

       Шунингдек, вазирлик томонидан “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги Қонунга мувофиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатларда гендер тенгликни таъминлаш мақсадида  Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 30 мартдаги 192-сон қарори билан Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби тўғрисида низом тайёрланиб, тасдиқланди.

       Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш бўйича Вазирлар Маҳкамасининг иккита қарори лойиҳаси эътироз билан қайтарилди.

     Жумладан, Вазирлар Маҳкамасининг “Хўжалик юритувчи субъектлар ҳамда якка тартибдаги тадбиркорлик субъектларида ишловчи оналарга бола икки ёшга тўлгунга қадар бола парвариши бўйича ойлик нафақа тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги қарори лойиҳасида мазкур низом бюджет ташкилотларида ишловчи оналарга татбиқ этилмаслиги таклиф этилган. Шунингдек, ушбу нафақалар иш берувчининг ўз ҳисобидан тўланиши белгиланган.

     Ушбу таклифлар бўйича нафақалар тўлаш тартиби бюджет ташкилотларда ишловчи оналарга нисбатан татбиқ этилмаслиги Меҳнат кодексига зид ҳисобланиши ҳамда бола парваришлаш бўйича ойлик нафақаларни фақат бюджет ташкилоти ҳисобланмайдиган ташкилотларда ишловчи оналарга тўланиши улар ва бюджет ташкилотида ишловчи оналар ўртасида ижтимоий нотенгликни келтириб чиқариши сабабли рад этилган.

       Бундан ташқари, Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Ўзбекистон Республикаси фуқаролигига оид масалаларни кўриб чиқиш тартибини белгилаш тўғрисида”ги Фармони лойиҳасида “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги Қонун талабларига мувофиқ Лойиҳанинг тўртинчи хатбошида эркак ва аёллар учун бир хил ёш цензи белгиланмаганлиги учун эътироз билдирилган.

        Шу билан бир қаторда, Адлия вазирлиги томонидан 2020 йил 16 июнда Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Сенатига қонунчиликдаги жинс бўйича бевосита ёки билвосита камситилишига йўл қўядиган нормаларни бартараф бўйича 2020 йил 24 февралда Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатларини таъминлашда гендер тенглиги бўйича дастур лойиҳасига таклиф ва эътирозлар Маҳалла ва оилани қўллаб-қувватлаш вазирлигига юборилган.


Гендер тенгликни таъминлашга ва аёлларнинг ижтимоий турмуш шароитларини яхшилашга қаратилган қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар рўйхати


Гендер тенгликни таъминлашга ва аёлларнинг ижтимоий турмуш шароитларини яхшилашга қаратилган қабул қилинган норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар рўйхати

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 7 мартдаги “Хотин-қизларнинг меҳнат ҳуқуқлари кафолатларини янада кучайтириш ва тадбиркорлик фаолиятини қўллаб-қувватлашга оид чора-тадбирлар тўғрисида”ги ПҚ-4235-сон қарори (ҳаволага ўтиш https://www.lex.uz/docs/4230944?query=%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80&exact=1#4539191)

2. Ўзбекистон Республикасининг “Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тўғрисида”ги  Қонуни (ҳаволага ўтиш https://www.lex.uz/docs/4494709?query=%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80&exact=1)

3. Ўзбекистон Республикасининг “Хотин-қизлар ва эркаклар учун тенг ҳуқуқ ҳамда имкониятлар кафолатлари тўғрисида”ги Қонуни (ҳаволага ўтиш https://www.lex.uz/docs/4494849?query=%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80&exact=1)

4. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 30 мартдаги “Норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва уларнинг лойиҳаларини гендер-ҳуқуқий экспертизадан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида” 192-сон қарори (ҳаволага ўтиш https://www.lex.uz/docs/4777291?query=%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80&exact=1)

5. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2020 йил 23 июндаги “Олий таълим муассасаларига қўшимча давлат гранти асосидаги қабул кўрсаткичлари доирасида хотин-қизларга танловда иштирок этиш учун тавсиянома бериш ва уларни ўқишга қабул қилишни ташкил этиш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги 402-сонли қарори (ҳаволага ўтиш https://www.lex.uz/docs/4866624)

6. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг “Хотин-қизларни тазйиқ ва зўравонликдан ҳимоя қилиш тизимини такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 2020 йил 4 январдаги 4-сон қарори (ҳаволага ўтиш https://www.lex.uz/docs/4676892)

7. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 20 ноябрдаги “Хотин-қизларни иш билан таъминлаш, улар ўртасида тадбиркорликни ривожлантириш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги 919-сон қарори

8. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2018 йил 12 апрелдаги “Оғир ижтимоий вазиятга тушиб қолган хотин-қизларга, ногиронлиги бўлган, кам таъминланган, фарзандларини тўлиқсиз оилада тарбиялаётган ва уй-жой шароитини яхшилашга муҳтож оналарга арзон уй-жойлар бериш тартиби тўғрисидаги низомни тасдиқлаш ҳақида”ги 285-сон қарори (ҳаволага ўтиш  https://www.lex.uz/docs/3682704)



Худудий адлия бошқармалари